Bugün Gecekuslari sayfasında “Un helvası sıvı yağla yapılır mı” üzerine hazırladığımız içeriği sizlerle buluşturuyoruz.
Un Helvası Sıvı Yağla Yapılır mı? Mutfağın En Tatlı Tartışmasına İzmir’den Bir Bakış
İzmir’de bazı konular vardır, insanın hayatını değiştirmez ama nedense saatlerce konuşulur. Mesela “Kumru mu boyoz mu?” tartışması… “Denize kışın girilir mi?” meselesi… Bir de mutfağın en eski sorularından biri: Un helvası sıvı yağla yapılır mı?
Bu soru ilk bakışta basit gibi duruyor. Sonuçta ortada un, yağ, şeker var. Üçlü bir ekip kurmuşlar, neredeyse mahalle futbol takımı gibi. Ama işin içine anne tarifleri, komşu tavsiyeleri ve “ben bunu 30 yıldır böyle yapıyorum” cümleleri girince olay bir anda bilimsel kongre seviyesine çıkıyor.
Benim evde de durum farklı değil. Bir gün mutfağa girip “Bugün un helvası yapacağım” dediğimde kendi kendime ciddi ciddi plan yapıyorum. Sanki helva değil de uzaya mekik göndereceğim.
İç sesim hemen devreye giriyor:
“Tamam, sakin ol. Daha önce makarna yaptın. Su kaynatmayı biliyorsun.”
Sonra kendime kızıyorum.
“Ya kardeşim, makarnayla helvayı aynı kefeye koyma. Biri öğrenci yemeği, diğeri aile toplantılarının başrol oyuncusu.”
İşte un helvasının olayı biraz da burada başlıyor. Bu tatlı sadece bir tarif değil, biraz da anı, biraz da sohbet, biraz da mutfakta yaşanan küçük panikler bütünü.
Un Helvası Sıvı Yağla Yapılır mı? Kısa Cevap: Evet, Yapılır
Öncelikle merak edilen cevabı verelim: Un helvası sıvı yağla yapılır mı? Evet, yapılır.
Hatta sıvı yağ kullanan çok kişi vardır ve ortaya gayet güzel, lezzetli bir helva çıkar. Ancak burada küçük bir detay vardır: Kullanılan yağ, helvanın karakterini değiştirir.
Tereyağı daha yoğun, daha geleneksel ve daha sütlü bir aroma verirken sıvı yağ daha hafif bir sonuç ortaya çıkarabilir. Yani bu biraz müzik zevki gibidir. Kimi eski Türk sanat müziği açıp helva kavurur, kimi de mutfakta telefonundan hareketli şarkılar açıp kaşığı mikrofon yapar.
Ben ikinci gruptayım.
Bir keresinde un helvası yaparken kendimi öyle kaptırmışım ki elimde tahta kaşık, mutfakta konser veriyorum. Tam o sırada kapı çaldı. Komşu geldi.
“Ne yapıyorsun?”
Ben büyük bir ciddiyetle:
“Helva kavuruyorum.”
Kadın bir baktı, sonra:
“Ben de sandım mutfakta düğün hazırlığı var.”
O gün anladım ki bazı insanların yemek yaparkenki enerjisi gerçekten fazla olabilir.
Sıvı Yağlı Un Helvasının Farkı Nedir?
Un helvasında en önemli aşamalardan biri unu güzel şekilde kavurmaktır. Yağın türü değişse de sabır değişmez.
Çünkü un helvası acele seven bir tatlı değildir. Kendisi biraz nazlıdır. “Beni hızlı yap, hemen bitirelim” dediğiniz anda size küsebilir.
Tıpkı bazı insanlar gibi.
Sabah mesaj atarsınız:
“Nasılsın?”
Cevap:
“İyiyim.”
Ama o “iyiyim” kelimesinin içinde 14 farklı duygu saklıdır. İşte un helvası da öyle. Dışarıdan basit görünür ama içinde emek, zaman ve dikkat vardır.
Sıvı yağ ile yapılan un helvasında genellikle daha hafif bir his oluşur. Özellikle ağır tereyağı aromasını sevmeyenler için güzel bir alternatiftir. Ayrıca evde tereyağı yoksa “Eyvah, helva hayallerim bitti” demeye gerek yoktur.
Çünkü mutfakta bazen en güzel tarifler, eksik malzemeyle ortaya çıkar.
Ben bunu hayat felsefesi yaptım.
Evde limon yoksa limonlu çay hayali kurmam. Çünkü hayat bazen sana limon vermez, bazen sadece sıcak su verir. Sen de oturup “Bundan ne yapabilirim?” dersin.
Anne Usulü Helva Tartışmaları ve Mutfak Diplomasisi
Türk mutfağında tariflerin en büyük özelliği şudur: Herkesin doğrusu vardır.
Bir anne der ki:
“Unu biraz daha kavuracaksın.”
Başka biri der:
“Yok, fazla kavurma tadı kaçar.”
Bir arkadaş gelir:
“Ben içine biraz vanilya koyuyorum.”
Diğeri hemen cevap verir:
“Vanilyalı helva mı olurmuş?”
Sanki helva değil de ülke yönetimi tartışılıyor.
Geçen gün arkadaş grubunda bu konu açıldı. Bir arkadaşım:
“Un helvası sadece tereyağıyla yapılır.”
dedi.
Ben de dedim ki:
“Peki sıvı yağ kullanan milyonlarca insan ne yapıyor?”
Cevap verdi:
“Onlar da kendi yollarında ilerliyor.”
Bunu duyunca düşündüm. Gerçekten de mutfakta biraz özgürlük gerekiyor. Her tarifin bir temeli vardır ama herkes kendi dokunuşunu ekler.
Zaten hayat da böyle değil mi?
Aynı kahveyi herkes içer ama herkesin kahve keyfi farklıdır. Aynı denize herkes bakar ama herkes başka bir şey hisseder.
Helva da biraz böyle.
İzmir’de Bir Akşam ve Bir Tabak Un Helvası
İzmir akşamlarının ayrı bir havası vardır. Gün batımı yaklaşırken sokaklarda hafif bir hareket olur. Balkonlardan yemek kokuları gelir. Bir evde dolma pişer, diğer evde börek açılır, başka bir yerde de mutlaka birileri helva kavuruyordur.
Benim için un helvası biraz çocukluk anısıdır.
Misafir geldiğinde mutfaktan gelen o kavrulmuş un kokusu hâlâ aklımdadır. İnsan büyüyünce bazı şeylerin değerini daha iyi anlıyor.
Eskiden:
“Yine mi helva?”
derken şimdi:
“Keşke biri yapsa da yesek.”
noktasına geliyoruz.
Yaş ilerledikçe insanın tatlı beklentisi de değişiyor. Eskiden rengârenk pastalar isterken şimdi sıcak bir çay ve yanında ev yapımı helva yetiyor.
Bazen mutluluk gerçekten küçük bir tabakta geliyor.
Sıvı Yağla Un Helvası Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Sıvı yağ kullanarak un helvası yapmak isteyenlerin birkaç noktaya dikkat etmesi gerekir.
Unu Sabırla Kavurun
Helvanın lezzeti büyük ölçüde kavurma aşamasında ortaya çıkar. Unun kokusu değişmeye başladığında doğru yoldasınız demektir.
Ama burada sabırsız davranmayın.
Çünkü insanın en büyük düşmanı bazen açlıktır.
Tencerenin başında beklerken iç ses:
“Biraz hızlandırabilir miyiz?”
der.
Cevap:
“Hayır. Helva yapıyoruz, yarış arabası tamir etmiyoruz.”
Yağı Dengeli Kullanın
Sıvı yağ kullanırken ölçü önemlidir. Fazla yağ helvayı ağırlaştırabilir, az yağ ise kıvamı etkileyebilir.
Mutfakta bazı şeyler tamamen dengedir. Fazla tuz yemeği bozar, fazla düşünmek insanı yorar.
Ben bunu çok iyi biliyorum.
Gece saat 02.00’de eski mesajları okuyup “Acaba burada farklı mı cevap vermeliydim?” diye düşünen biri olarak söylüyorum.
Bazen hayatın da biraz helva gibi olması gerekiyor. Karıştır, sabret, doğru zamanı bekle.
Un Helvası Sadece Tatlı Değildir
Bazı yemeklerin tarifinden daha büyük bir anlamı vardır. Un helvası da bunlardan biridir.
Bir tabak helva bazen geçmişten gelen bir selamdır. Bazen yeni doğan bir bebeğin sevincidir. Bazen zor bir günün ardından küçük bir tesellidir.
O yüzden un helvası sıvı yağla yapılır mı sorusunun cevabı sadece mutfakla ilgili değildir.
Evet, yapılır.
Ama asıl mesele hangi yağın kullanıldığı değil, o helvanın hangi duyguyla yapıldığıdır.
Çünkü aynı malzemelerle yapılan iki helvanın tadı bile farklı olabilir. Birinde acele vardır, diğerinde huzur.
Birinde “hemen bitsin” düşüncesi vardır, diğerinde “biraz daha karıştırayım, güzel olsun” emeği.
Kendi Küçük Helva Felsefem
Ben artık mutfakta şunu öğrendim: Her şeyin tek bir doğru yolu yok.
Un helvası tereyağıyla da güzel olur, sıvı yağla da. Önemli olan yöntemi anlamak ve kendi damak tadını bulmaktır.
Zaten hayatın kendisi de biraz böyle.
Herkes aynı yolu yürümüyor. Kimi hızlı ilerliyor, kimi yavaş. Kimi büyük hedefler peşinde koşuyor, kimi akşam eve gelip huzurlu bir çay içmenin peşinde.
Ben hâlâ birçok şeyi fazla düşünüyorum.
Mesela bazen markette iki farklı yağın önünde beş dakika kalıyorum.
İç ses:
“Hangisini alacaksın?”
Ben:
“Bilmiyorum.”
İç ses:
“Alt tarafı yağ.”
Ben:
“Ama helva yapacağız.”
İç ses:
“Tamam, sen gerçekten yorucusun.”
Ama belki de güzel olan şey budur. İnsan bazen küçük şeyleri önemseyince hayat daha keyifli oluyor.
Bir tencere un, biraz yağ, biraz şeker… Sonunda ortaya sadece bir tatlı değil, küçük bir mutluluk çıkıyor.
Sonuç: Un Helvası Sıvı Yağla Yapılır mı?
Evet, un helvası sıvı yağla yapılır ve doğru uygulandığında oldukça lezzetli olabilir.
Geleneksel tariflere bağlı kalmak isteyenler tereyağını tercih edebilir, daha hafif bir tat isteyenler ise sıvı yağ kullanabilir. Mutfakta önemli olan sadece malzemeler değil, o malzemelere verilen emektir.
Çünkü bazen en güzel anılar büyük sofralarda değil, mutfakta karıştırılan küçük bir tencerenin başında oluşur.
Belki de un helvasının sırrı tam olarak burada saklıdır.
Biraz sabır, biraz sevgi ve arada kendimize gülmeyi bilmek…
Gerisi zaten yavaş yavaş kıvamını bulur.
“Un helvası sıvı yağla yapılır mı” konusunda merak ettiklerinizi bu yazımızda ele almaya çalıştık. Gecekuslari okurları için daha fazlası yolda!